Gdy pod koniec 1993 roku 26-letni Rickard Rydell podpisywał kontrakt z Volvo i Tom Walkinshaw Racing, nie wiedział dokładnie, czym przyjdzie mu startować. Szwedzki kierowca wyścigowy, który lata dziewięćdziesiąte rozpoczynał od brytyjskich i japońskich formuł niższego szczebla, miał wkrótce dostać w swoje ręce... prawie pięciometrowe kombi! Po latach przyznał, że gdyby od samego początku wiedział o planach na kombi, to zastanowiłby się dużo poważniej nad kolejnym krokiem swojej kariery.
Bazą dla wyścigowego Volvo kategorii Super Touring był zupełnie nowy model z serii 850, który jako pojemne, kanciaste kombi został pokazany w lutym 1993 roku. Kilkanaście miesięcy wcześniej pojawił się pierwszy sedan 850 GTL z nowym, 20-zaworowym, wolnossącym silnikiem o pięciu cylindrach i mocy około 170 koni mechanicznych oraz nowinką techniczną w postaci katalizatora. W celu budowy auta, które miało startować w pucharze British Touring Car Championship, podjęto współpracę z zakładami Tom Walkinshaw Racing. TWR było w tym czasie znane głównie z długodystansowych i super sportowych, drogowych Jaguarów, a w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych zajmowało się turystykami Mazdy i Rovera, które walczyły z Volvo.
Wyścigowe 850, spadkobierca 240 Turbo z lat osiemdziesiątych, zostało pokazane tuż przed pierwszym startem. Kombi, trzymane w tajemnicy prawie do ostatniej chwili, stało się z miejsca sensacją i ulubieńcem kibiców oraz kamer telewizyjnych - na torze nie było niczego podobnego! Samochód zbudowano na rozebranej do zera skorupie wersji drogowej, którą odchudzono do około 950 kilogramów i wzmocniono zintegrowaną klatką bezpieczeństwa. Karoseria kombi w określonych warunkach dawała pewną przewagę aerodynamiczną, ale jednocześnie podnosiła środek ciężkości i przenosiła go ku tylnej osi.
Pod maskę trafił pięciocylindrowy motor, który w wersji produkcyjnej miał ponad 2,3 litry pojemności. Przepisy BTCC na coś takiego nie pozwalały: silnik musiał być zmniejszony do dwóch litrów. Doładowanie nie było w ogóle dozwolone. Motor, który kręcił się do prawie dziewięciu tysięcy obrotów na minutę i produkował blisko trzysta koni mechanicznych, połączono z 6-stopniową, sekwencyjną skrzynią biegów, którą przesunięto głęboko do kabiny. Napęd przenoszony był na przednie koła, zgodnie z modelem produkcyjnym.
Stawka maszyn w sezonie 1994 złożona była z europejskich gigantów z domieszką azjatycką: Alfa Romeo, BMW, Ford, Peugeot, Renault, Vauxhall oraz Mazda, Nissan i Toyota. Volvo było w tym gronie debiutantem, występowało jako fabryczny zespół Volvo 850 Racing, za którym stało TWR. W sumie: dziesięciu producentów, dużo ponad dwadzieścia samochodów w prawie każdym z dwudziestu jeden wyścigów i ponad trzydziestu kierowców, którzy wzięli udział w mistrzostwach. Wystawione w dwóch egzemplarzach kombi dało obiecujące rezultaty: trzecie miejsce w jednych z kwalifikacji, miejsce piąte na mecie wyścigów na Oulton Parki i Brans Hatch i dziesiątki nagłówków prasowych. Volvo zajęło ósme miejsce w klasyfikacji generalnej konstruktorów. Drugim kierowcą obok Rydella był Jan Lammers, który w 1988 roku wygrał w 24-godzinnym Le Mans za kierownicą Jaguara, a wcześniej zahaczył o Formułę 1.
Volvo 850 w nadwoziu kombi startowało w BTCC tylko przez jeden sezon. Już w roku 1995 fabryczny zespół przesiadł się na sedana, który przyniósł pierwsze zwycięstwa, a dwa lata później wystawiono maszynę bazującą na nowym modelu S40. Zamiana na sedana nie była podyktowana osiągami kombi, ale przede wszystkim zmianami w przepisach regulujących aerodynamikę (dopuszczono instalację spoilera, na który w kombi nie było miejsca i z takim samochodem Volvo zostałoby w tyle). Rydell startował w BTCC w maszynach Volvo przez sześć lat, w roku 1998 zdobył tytuł mistrzowski. Z końcem sezonu 1999 szwedzka marka wycofała się z wyścigów turystyków.
Wyścigowe kombi Volvo powstałe na bazie modeli serii 850 można było zobaczyć również w Australii. Na sezon 1995 sprowadzono oryginalną maszynę od TWR i wystawiono ją w pucharze Australian Super Touring Championship. Samochód plasował się regularnie w pierwszej dziesiątce, a sezon zakończył na podium w wyścigu na pętli Eastern Creek International Raceway. W sumie zbudowano trzy egzemplarze wyścigowego kombi 850. Cała trójka przetrwała do dnia dzisiejszego, a jedna sztuka spoczywa w muzeum Volvo w Gothenburgu.
Tekst: Przemysław Rosołowski
Ostatnia aktualizacja: 14.02.2026
