Lexus, który rozpoczął działalność w połowie lat osiemdziesiątych, zaczynał od prawie pięciometrowej, luksusowej limuzyny. Samochód przyniósł klientom, głównie amerykańskim, niespotykany do tej pory wśród aut japońskich poziom technologicznego wyrafinowania i zainteresowania losem użytkowników. Kolejnym logicznym krokiem były luksusowe coupe, z których pierwsze było gotowe już w 1991 roku.
W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych Lexus wkroczył pewnie do segmentu SUV'ów, a na początku kolejnego stulecia przygotował swój pierwszy kabriolet. Na przełomie stulecia marce nie brakowało też odwagi na inne eksperymenty i próby znalezienia dla siebie miejsca w różnych niszach. Efekt: w 2001 roku zadebiutowało pierwsze i jedyne kombi w historii Lexusa, kombi o sportowym zacięciu, oczywiście. Był nim model IS 300 SportCross.
Lexus IS przyszedł na świat w 1998 roku jako 4,4-metrowy kompaktowy sedan, który zwracał na siebie uwagę projektem tylnych świateł oraz rzędowymi silnikami o sześciu cylindrach i napędzie przenoszonym na tylną oś. Przed końcem stulecia auto weszło na rynki europejskie i amerykańskie, a na rodzimym rynku występowało jako Toyota Altezza, w której instalowano również silniki 4-cylindrowe. Na kontynencie europejskim IS miał rywalizować przede wszystkim z usportowionymi sedanami niemieckich marek, które inwestowały również w usportowione kombi, zwłaszcza jeśli chodzi o dyktujące warunki w tym względzie Audi.
Odpowiedzią Lexusa na nowe wyzwanie było kombi SportCross, które występowało z 6-cylindrowymi silnikami o pojemności dwóch litrów jako IS 200 oraz trzech litrów jako IS 300. Auto wydłużyło się względem sedana o kilkanaście milimetrów, a mocno ścięty tył skrywał bagażnik o skromnej pojemności 340 litrów. Po złożeniu tylnej kanapy przestrzeń załadunkowa rosła do 1046 litrów pojemności i 880 milimetrów długości. Bogate wyposażenie seryjne obejmowało między innymi tempomat, zmieniarkę płyt CD, elektrycznie regulowane i podgrzewane fotele, elektrycznie sterowany szyberdach, elektryczną regulację wszystkich szyb, automatyczną klimatyzację, aluminiowe felgi, skórzaną tapicerkę oraz przednie reflektory z xenonami i wycieraczkami.
Szczególnie miejsce w historii Lexusa zajął IS 300 SportCross z wolnossącym, 6-cylindrowym, rzędowym silnikiem o pojemności trzech litrów z rodziny 2JZ-GE, która znalazła się między innymi pod maską coupe Supra z repertuaru Toyoty. Motor ten stał się w latach dziewięćdziesiątych ulubieńcem tunerów, a w autach produkcyjnych wyróżniał się liniowym przyrostem momentu obrotowego i mocy. Na pokładzie SportCrossa gwarantował 214 koni mechanicznych oraz 288 niutonometrów (z małymi odchyłami między rynkami i rocznikami). W zakresie od dwóch do sześciu tysięcy obrotów na minutę dostępne było ponad 250 niutonometrów.
W sedanie 6-cylindrowy motor łączony był z 5-stopniowym manualem lub 5-stopniowym automatem. Dla wersji SportCross przewidziano tylko automatyczną skrzynię biegów w systemie 5 Super ECT (Electronic Controlled Transmission), którego początki sięgały przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Napęd przenoszony był na tylne koła z mechanizmem różnicowym o ograniczonym poślizgu Torsena, a ECT zapewniało kontrolę nad płynną dystrybucją momentu obrotowego i szybką zmianę biegów, która miała dominować nad manualem. Biegi można było zmieniać ręcznie na pomocą przycisków na kierownicy. Rozpędzenie się do setki zajmowało jakieś osiem sekund, a prędkość maksymalna dochodziła do 230 kilometrów na godzinę.
Produkcję Lexusa IS pierwszej generacji zakończono w 2005 roku. Kolejne generacje były oferowane wyłącznie w trzybryłowym nadwoziu i do kombi marka już nie wróciła. Produkcję silników z serii 2JZ, które trafiały również do Lexusów SC oraz GS, zakończono jakieś dwa lata później po ponad siedemnastu latach kariery. Słynny silnik, właściwości jezdne i nietypowe jak na Lexusa nadwozie mogą sprawić, że IS 300 SportCross po dwudziestu pięciu latach od debiutu może być rozpatrywany jako pojazd kolekcjonerski.
Tekst: Przemysław Rosołowski
Ostatnia aktualizacja: 02.08.2026
