Na początku lat trzydziestych dwudziestego pierwszego wieku w Niemczech otworzono pierwszą publiczną autostradę, która przeznaczona była wyłącznie dla szybkich pojazdów zmotoryzowanych. Na trasie z Kolonii do Bonn początkowo obowiązywało ograniczenie prędkości do 120 kilometrów na godzinę, które dość szybko zostało zniesione. Do wybuchu drugiej wojny światowej na niemieckich autostradach można było spotkać jedne z najszybszych automobili tamtego okresu.
Do elity producentów szybkich i luksusowych samochodów należał Mercedes-Benz, którego pozycja budowana była od lat również na torach wyścigowych całego kontynentu. Szczytem możliwości marki była seria grand tourerów typu W 29, które sprzedawano od 1934 roku pod nazwami 500 K i od roku 1936 jako zmodernizowane 540 K. Do dziś pozostają one jednymi z najcenniejszych samochodów w historii marki i niejednokrotnie postrzegane są jako jeżdżące dzieła sztuki.
Rodzina modeli W 29 wywodziła się z 8-cylindrowych limuzyn 380 oraz sportowych samochodów serii SSK, które powstały pod koniec lat dwudziestych. Skrót SSK oznaczał Super Sport Kurz - dosłownie "krótki super sport". Duże, luksusowe maszyny opierały swoją karierę na otwartych nadwoziach i 6-cylindrowych, rzędowych silnikach ze sprężarką, których pojemność przekraczała siedem litrów. Z jednostek napędowych wyciskano nawet 300 koni mechanicznych, które czyniły SSK jednym z najszybszych samochodów świata (prędkość maksymalna przekraczała 230 km/h). Dla W 29 takie zachowanie było już nie do zaakceptowania. Samochody z tej serii miały być dużo bardziej wyrafinowane, komfortowe, piękniejsze i idealnie pasujące na długie podróże autostradami.
Cała moc 500 K i 540 K pochodziła z rzędowych, 8-cylindrowych silników z załączaną po wciśnięciu pedału gazu sprężarką Roots, która mogła początkowo podnieść maksymalną moc z okrągłych 100 do okolic 160 koni mechanicznych. Żeliwny motor instalowany z przodu współpracował ze skrzyniami biegów o czterech lub pięciu przełożeniach, które przenosiły moc na tylne koła. Znakiem technologicznej wyższości serii W 29 było również niezależne zawieszenie wszystkich czterech kół, hydraulicznie hamulce bębnowe ze wspomaganiem w systemie Bosch-Dewandre oraz nisko zawieszone ramowe podwozie i drewniana rama pomocnicza, którą można było zabudować właściwie dowolnie.
Mercedes-Benz kierował większość klientów do własnych zakładów w Sindelfingen, które potrafiły przygotować oszałamiające karoserie. Najsłynniejszymi i najrzadszymi z nich były otwarte, dwuosobowe modele Spezial Roadster oraz zamknięte coupe Autobahnkurier (dosłownie "kurier autostradowy"). Pierwsze samochody z serii 500 K pokazano na salonie samochodowym w Berlinie, a już w 1936 roku w Paryżu zadebiutowały pierwsze 540 K z jednostkami napędowymi typu M 24 II. Za samo podwozie żądano 15,5 tysiąca marek. Kompletny roadster wyceniony był na 22 tysiące marek, Spezial Roadster wiązał się z wydaniem 28 tysięcy marek. Samochody, w zależności do konfiguracji, mierzyły od pięciu do sześciu metrów długości i ważyły od dwóch do trzech ton.
Coupe Autobahnkurier zostało zbudowane tylko w kilku egzemplarzach, w tym prawdopodobnie tylko dwóch w specyfikacji 540 K (w sumie powstało 319 sztuk wszystkich odmian modelu 540 K). Silnik o pojemności zwiększonej z pięciu do 5,4 litra - stąd też liczba w nazwie modelu - bez wysilenia rozwijał około 115 KM, a po załączeniu kompresora - stąd litera K w nazwie modelu - potrafił wydobyć z siebie 180 koni mechanicznych przy 3,4 tysiącach obrotów na minutę. Maksymalny moment obrotowy 16-zaworowej jednostki dochodził do 260 niutonometrów. Opływowa karoseria i skrzynia o pięciu biegach pozwalały na przekroczenie prędkości 170 kilometrów na godzinę. Były to jedne z najszybszych grand tourerów na świecie.
Ostatnie samochody na podwoziach serii W 29 ukończono w pierwszej połowie lat czterdziestych. Były to przede wszystkim wersje opancerzone, które nie potrafiły przekroczyć 80 km/h. Dwa lata wcześniej pokazano prototyp następcy 540 K. Był nim model 580 K o mocy okrągłych 200 koni mechanicznych, który nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej. Do dziś zachował się tylko jeden oryginalny 540 K Autobahnkurier. Samochód w kolorze czarnym spoczywa w prywatnych zbiorach rodziny Keller w Kalifornii, które opuszcza przede wszystkim w związku z występami na konkursach elegancji. Bezcenna maszyna, odrestaurowana w 2006 roku w zakładach Paul Russell & Company po trzech latach od zakupu od rodziny pierwszego właściciela, zdobyła główne nagrody między innymi w konkursie Villa d'Este w 2008 roku, Amelia Island w 2019 roku i Pebble Beach w 2021 roku.
Tekst: Przemysław Rosołowski
Ostatnia aktualizacja: 04.01.2026
