6 godzin Monza - Wieczna pasja

Długodystansowe mistrzostwa świata po raz czwarty opanowały włoskie Autodromo Nazionale di Monza. Wyścig, który kilka lat temu organizowany był na początku lipca, został w tym roku zaplanowany na listopad w miejscu odwołanych rund na Bliskim Wschodzie jako runda finałowa. Do rozstrzygnięcia było mistrzostwo świata kierowców, o które walczyły dwie załogi Toyoty.

Sześciogodzinny wyścig na torze Monza był do tej pory częścią World Endurance Championship tylko trzy razy, a wcześniej tworzył takie puchary, jak Le Mans Series i Le Mans Endurance Series oraz mistrzostwa świata World Sportscar Championship, które upadły po 1992 roku. W latach 2021-2023 wygrywały tu zespoły Toyoty oraz Alpine. Tegoroczny wyścig był dla Alpine ostatnim wyścigiem obecnej ery: francuska marka zamyka cały program Hypercar, na który nie udało znaleźć się kupca (zainteresowane było chińskie Geely, ale wykup nie doszedł do skutku; trwają jeszcze rozmowy z innymi markami). Był to również ostatni wyścig dla prototypu produkcji Peugeota w obecnej specyfikacji. W grupie LMGT3 gotowy do odejścia na emeryturę był Lexus, którego w przyszłym roku zastąpi zupełnie nowe GR GT3. Na Monzie z mistrzostwami świata pożegnało się również kilku kierowców. Karierę zakończył tu Mike Conway, który jeździł dla Toyoty nieprzerwanie od 2014 roku (dwa tytuły mistrza świata, dwie wygrane w 24-godzinnym Le Mans).

W październiku podczas siódmej rundy z ośmiu fabryczny zespół Toyoty zapewnił sobie w Hiszpanii tytuł mistrzów świata wśród producentów Hypercarów. We Włoszech została do rozstrzygnięcia kwestia mistrzostwa świata kierowców: załogi Toyoty dzieliło siedemnaście punktów z przewagą składu Hartley, Hirakawa i Buemi, który wygrał w tym roku w trzech wyścigach (w ostatnim dniu października Hirakawa jako kierowca rezerwowy Haasa zadebiutował w Formule 1). Do zdobycia było maksymalnie 26 punktów (wygrana i jeden punkt za pole position). W grupie LMGT3 przed weekendem tytuły mistrzowskie były w zasięgu formacji TF Sport, Racing Team Turkey by TF, The Bend Manthey oraz Team WRT w samochodach Chevroleta, Porsche oraz BMW (między TF Sport i Manthey było osiemnaście punktów różnicy na korzyć tego pierwszego zespołu). Richard Lietz za kierownicą Porsche #92 świętował w niedzielę swój setny start w WEC!

Monza na początku listopada była ryzykownym przedsięwzięciem: zapowiadano mgły, opady deszczu i temperatury w okolicy dziesięciu stopni Celsjusza. Wszystkie trzy sesje treningowe odbyły się na mokrym torze. W piątkowych jazdach najszybsze były samochody Alpine oraz Ferrari, za którymi plasował się Aston Martin (podczas FP2 najlepszym okrążeniem popisał się Robert Kubica). Na szczycie tabeli podczas trzeciej i ostatniej sesji treningowej stanął Peugeot 9X8, który w przyszłym roku doczeka się już trzeciej generacji z zupełnie nową karoserią. W grupie LMGT3 najszybszymi okrążeniami wymieniały się zespoły Garage 59 z McLarenem, Proton Competition z Fordem oraz Vista AF Corse z Ferrari, które były poza walką o tytuły mistrzowskie.

Tor był wilgotny również podczas kwalifikacji, które w grupie LMGT3 rozpoczęły się od kilku poślizgów i czerwonych flag po rozbiciu się Ferrari #21. Do sesji Hyperpole nie przedostała się walcząca o mistrzostwo świata załoga Porsche #92 oraz ekipa BMW #69, która aby pozostać w walce musiała zdobyć pole position. Do pierwszej dziesiątki nie przebił się żaden z samochodów McLarena. Pole position zdobyła załoga Akkodis ASP Team w Lexusie #78 w składzie van Rompuy, David oraz Masson. Kolejne pola startowe zdobyły zespoły: TF Sport z Corvette #33 z największymi szansami na mistrzostwo świata, Proton Competition z Fordem #77, Heart of Racing Team z Aston Martinem #23, Akkodis ASP Team z Lexusem #87, Heart of Racing Team z Aston Martinem #27, Proton Competition z Fordem #88, Iron Lynx z Mercedesem-AMG #61, Manthey DK Engineering z Porsche #91 oraz walczące o mistrzostwo Racing Team Turkey by TF z Corvette #34.

W klasyfikacjach grupy Hypercar nie brakowało niespodzianek. Toyota zajęła odległe miejsca piętnaste i szesnaste, a pierwszą linię pierwszej sesji obstawiły samochody marek Ferrari oraz Genesis. Do pierwszej dziesiątki nie awansował żaden z Aston Martinów, które na przyszły sezon mają przejść modernizacje natury aerodynamicznej. Ferrari 499P potwierdziło swoją formę w sesji Hypercar, w której po raz pierwszy na Monzie zdobyło przed własną publicznością pole position. Najszybsze było Ferrari #50 składu Fuoco, Molina oraz Nielsen. Na kolejnych miejscach wylądowały prototypy: Genesis #19, Cadillac #38, Ferrari #51, Peugeot #94, Alpine #36, Cadillac #12, Ferrari #83, Peugeot #93 oraz BMW #20.

Niedzielny wyścig poprzedniły dwa okrążenia formujące na suchym torze, który skrywał ciągle kilka pułapek, jak podmokłe i błotniste pobocza oraz niektóre krawężniki, które były czyszczone tuż przed startem. Tradycyjnie nie wszyscy zmieścili się w pierwszym zakręcie. Genesis, unikając kolizji z Ferrari, musiał ściąć tor, co dało mu dużą przewagę i dyskusyjne prowadzenie. Na miejsce drugie wskoczył Cadillac #38. W czołówce LMGT3 miejscami wymieniły się maszyny Corvette oraz Forda, prowadzenie utrzymał Lexus. Corvette #33 straciło wkrótce kolejną pozycję i spadło na miejsce czwarte. W trakcie dublowania Cadillac mógł zaatakować Genesisa: Aitken wyprzedził Juncadellę i wyszedł na prowadzenie. W pierwszych kilkunastu minutach doszło również do zmiany prowadzenia w grupie LMGT3, którą otwierał błękitny Ford #77 przed dwoma Lexusami.

W grupie LMGT3 rządziły dwie marki: na miejsce trzecie przed Lexusa #78 awansował Ford #88. Grupę Hypercar zamykały dwa prototypy Toyoty. Ford #88 nie cieszył się długo miejscem na podium: bolesne pięć sekund kary stop&go za przekraczanie limitów dozwolonej mocy układu napędowego. W topowej grupie do Genesisa na miejscu drugim zaczęły dobierać się oba samochody Ferrari. Po niespełna trzydziestu minutach wyścigu na pierwszy pit stop zjechał Aston Martin #007, który chciał rozegrać Monzę taktycznie. Ferrari #50 po lupą: nieprzepisowe ciśnienie ogumienia, zjazd na wymianę wszystkich czterech kół, na przedniej osi palą się hamulce. W grupie LMGT3 na podium wróciło Corvette #33. Za ścięcie pierwszego zakrętu Genesis #19 otrzymał karę dodatkowych pięciu sekund postoju. Ferrari #50 było cały czas pod lupą ze względu na zbyt niskie ciśnienie ogumienia, czarno-pomarańczową flagę z tego samego powodu zobaczyło Ferrari #83 z uszkodzonym tyłem, które musiało natychmiast zjechać na wymianę kół.

W drugiej połowie pierwszej godziny wyścigu Ferrari #51 awansowało na miejsce drugie przed Genesisa #19. Żółte flagi i po chwili VSC: w grupie LMGT3 jeden z Mercedesów-AMG wjechał na hamowaniu w tył Aston Martina, a obok w poślizg wpadł unikający zderzenia z innym samochodem McLaren, który utknął w żwirze. Problemy z ciśnieniem ogumienia zakończyły się karami dodatkowych 20 sekund postoju dla Ferrari #50 oraz #83. Porsche #92: kara drive-through za przekroczenie dozwolonej prędkości w alei serwisowej i prawdopodobnie koniec marzeń o tytule mistrzowskim. Po wznowieniu ścigania na prowadzeniu w grupie LMGT3 znalazł się Lexus #87 przed Fortem #77 i Corvette #34. Hypercarom przewodził cały czas Cadillac #38 przed Genesisem #19, za którym goniło Alpine #36. Kar przybywa: drive-through dla Corvette #33 za przewinienie pod VSC oraz Forda #77 za przekraczanie granic toru. Walka o tytuły w grupie LMGT3 robi się coraz bardziej skomplikowana! Corvette #33 po każe znalazło się tuż przed Porsche #92. Genesis #17 z pierwszym ostrzeżeniem za limity dopuszczalnej mocy układu napędowego.

Żółte flagi i po chwili VSC w połowie drugiej godziny: McLaren #58 wjechał na pierwszym zakręcie w BMW #32, to koniec wyścigu dla obu załóg. Brytyjska maszyna z rozbitym przodem i uszkodzonym zawieszeniem dojechała do mechaników, jadąc bokiem i tańcząc na zakrętach. Później za spowodowanie kolizji dostała jeszcze karę 30 sekund stop&go, ale nie miało to już żadnego znaczenia. Zielone flagi: prowadzi Aitken w Cadillacu #38, za nim Genesis #19 oraz Ferrari #51. Grupie LMGT3 przewodzi Lexus #87 przed Corvette #34. Kolejne kary: wśród LMGT3 drive-through dla Forda #77 w za limity toru oraz pięć sekund dodatkowego postoju dla Aston Martina #27 z miejsca czwartego za nieprzepisowy pit stop. Wśród prototypów zamykające pierwszą dziesiątkę BMW #15 dostało drive-through za wyprzedzanie pod VSC. Niedaleko przed nim pozycje na zużytym ogumieniu tracił Cadillac #12.

Początek trzeciej godziny: Genesis #19, który utrzymywał miejsce drugie, zwalnia i zatrzymuje się poza granicami toru! Maszyna straciła najwyraźniej całe zasilanie, to koniec. Kilka minut później: trzeci już VSC, a później właściwy samochód bezpieczeństwa. Po wznowieniu rywalizacji prowadził Cadillac #38 przed Alpine #36 i BMW #20. Genesis GMR-001 Hypercar #17 na miejscu ósmym: kara pięciu sekund stop&go za przekroczenie limitów dopuszczalnej mocy układu napędowego. W grupie LMGT3 do pierwszej dziesiątki wróciło Corvette #33 jadące za Porsche #92, Corvette #34 było czwarte. W połowie trzeciej godziny trwała walka o prowadzenie: Bourdais w Cadillau kontra Martins w Alpine. Żółte flagi: problemy ma Ferrari #54 niższej klasy, które zatrzymuje się poza granicami toru, zawiódł wał napędowy. Zielone flagi: prowadzenie w grupie LMGT3 w ciągu dwóch kółek po awansie z trzeciego miejsca przejmuje Ford #77.

Żółte flagi: do barierek na pierwszym zakręcie przytulił się unikający zderzenia Aston Martin Valkyrie AMR-LMH #009, który jechał w pierwszej dziesiątce Hypercarów (po szybkich naprawach wraca do wyścigu, ale później konieczne są kolejne oględziny i naprawy). W innych miejscach trwa zacięta walka o pozycje: Ferrari kontra BMW i Alpine, Ferrari kontra Peugeot i wielu innych, dochodzi do niejednego kontaktu. Żółte flagi: za pierwszym zakrętem zatrzymał się na chwilę poobijany Aston Martin #27, w którego uderzyło Corvette #34. Końcówka trzeciej godziny, żółte flagi w jednym sektorze, a potem FCY: poza torem na polecenie zespołu zatrzymał się Lexus #87, który od początku plasował się w ścisłej czołówce LMGT3. W samochodzie została uszkodzona chłodnica, w którą chwilę wcześniej uderzył odłamek zalegający na torze. Był to koniec wyścigu dla japońskiej maszyny.

Na początku czwartej godziny wyścigu na podium w grupie LMGT3 znalazło się Porsche #92. Corvette #33 zajmowało miejsce siódme w klasie. Hypercarom przewodził cały czas Cadillac #38, za którym plasowało się BMW #20 oraz #Alpine #36. Oba prototypy Toyoty były cały czas poza pierwszą dziesiątką. Corvette #34: kara drive-through za spowodowanie kolizji. Walka o prowadzenie w LMGT3: tuż przed postojami Ford #88 broni się przed Aston Martinem #23, za którego kierownicą zasiada Barrichello, syn byłego kierowcy Formuły 1. Zmiana na podium prototypów: Ferrari #83 awansuje przed Alpine #36. Żółte flagi, a po chwili kolejny VSC: na barierkach na Curva Grande rozbiło się Alpine #35, którego tył nagle stracił przyczepność! Na tor na kilka okrążeń musiał wrócić samochód bezpieczeństwa, przeszło 700-konne Porsche 911 Turbo S z napędem obu osi, zdolne do rozpędzenia się do zera do setki w zaledwie 2,5 sekundy.

Ferarri #83 poszczęściło się z "tanim" postojem pod żółtymi flagami, ale chwilę później... straciło koło na przedniej osi! Maszyna spadła z podium daleko poza pierwszą dziesiątkę Hypercarów. W ostatnich minutach czwartej godziny na miejsce drugie w generalce awansowało Alpine #36. Kolejne kary: 15 sekund stop&go dla Forda #88 z drugiego miejsca w grupie LMGT3 za przekroczenie dozwolonej prędkości w pitach. W grupie tej prowadzi Porsche #92 przed Fordem #77 oraz Corvette #33 - walka to tytuły mistrzowskie trwa w najlepsze. Na początku piątej godziny za Peugeotem #94 na miejscu szóstym utknął Aston Martin #007, a za Peugeotem #93 na miejscu dziewiątym został zatrzymany pochód Ferrari #51, ale taki układ nie utrzymał się na długo. Toyota TR010 Hybrid? Miejsca jedenaste i dwunaste. Czternasty był Kubica w pechowym Ferrari #83, ponad pół minuty przed nim jechał Genesis #17.

Pierwsza trójka po postojach na półtorej godziny przed końcem wyścigu: Cadillac #38, Alpine #36 oraz BMW #20. Ferrari #50, które zaczynało na pole position, jest dopiero siódme. Tempo BMW #20 nagle spadło: najpierw straciło po błędach trzecie miejsce na rzecz Ferrari #51, a później poddało się właściwie bez walki przed Peugeotem #94. Krótkie FCY: na torze za zakrętem numer dwa zalegają odłamki, wygląda na część karoserii Toyoty oraz duży kawałek z karoserii Forda. Dziurę w bocznej sekcji ma Toyota #7, drobne uszkodzenia ma Toyota #8, Ford #77 stracił przednie nadkole oraz światło, ma przemeblowaną całą przednią lewą ćwiartkę. Więcej złych wiadomości dla zespołów operujących samochodami Forda pod koniec piątej godziny: drive-through dla obu Mustangów za naruszenie przepisów podczas FCY. Oba samochody wylądowały daleko poza pierwszą dziesiatką grupy LMGT3.

BMW M Hybrid V8 #20 traciło kolejne pozycje: problemy z układem hamulcowym, poślizg, przelot przez żwirowe pobocze, spadek na miejsce siódme za Ferrari #50 oraz Cadillaca #12. Toyota #8 zarobiła karę dodatkowych pięciu sekund postoju za spowodowanie kolizji z Forem niższej klasy. Końcówka piątej godziny, kolejny incydent: Toyota #7 leci tyłem do kierunku jazdy po uderzeniu przed pierwszym zakrętem przez Genesisa #17! Do tego czasu BMW #20 spadło na miejsce dziewiąte za BMW #15 oraz Aston Martina #007. W grupie LMGT3 chwilowo prowadził Mercedes-AMG #61 z prawie pięciokrotnie mniejszym zapasem energii przed Porsche #92. Genesis #17 na postoju wymagał nie tylko wymiany przedniej części karoserii, ale również ugaszenia małego pożaru hamulców przedniej osi. Maszyna koreańskiej marki spadła na czternaste miejsce w grupie Hypercar.

W pierwszych kilkunastu minutach ostatniej godziny Astron Martin #23 awansował przed Corvette #33, które spadło na miejsce trzecie (do mistrzostwa TF Sport wystarczyło miejsce szóste). Po ostatnich postojach Cadillac #38 utrzymywał prowadzenie z komfortową przewagą prawie siedmiu sekund nad Alpine #36. Peugeota #94 na miejscu czwartym po raz ostatni prowadził Jakobsen, którego narzędziem pracy w przyszłym roku będzie McLaren MCL-HY, który zadebiutuje za kilka miesięcy w Hypercarach. Trzydzieści minut z kawałkiem do końca: Aston Martin #007 wyprzedza Cadillaca #12, wskakuje na miejsce piąte i jedzie takim tempem, że może awansować jeszcze wyżej. Kilka minut później Gamble w #007 wyprzedza Peugeota #94 i awansuje na miejsce czwarte. Peugeot próbuje odzyskać pozycję na prostej startowej, ale nic z tego, zwłaszcza, że na drodze staje dużo wolniejsze LMGT3. Aston Martin #007 ma do podium niecałe dziesięć sekund straty.

Nad Autodromo Nazionale di Monza robiło się coraz ciemniej i coraz niżej zawieszone Słońce miejscami poważnie ograniczało widoczność. W ostatnich dwudziestu minutach straty odrabiał nie tylko Aston Martin #007. Do lidera zbliżało się Alpine #36: niecałe trzy sekundy, niecałe dwie sekundy. Cadillac #38 na prowadzeniu musiał oszczędzać paliwo. Alpine A424 również, ale na tym etapie w wyraźnie mniejszym stopniu. Później dystans między pierwszą dwójką wrócił do ponad trzech sekund. Genesis #17 zarobił w końcówce drive-through za zachowanie pod niebieskimi flagami. Kilkanaście minut do końca: Aston Martin #007 bez najmniejszych problemów wyprzedza Ferrari #51 i awansuje na miejsce trzecie, ale... może nie wystarczyć mu zapasów energii do mety (to jedyny spalinowy Hypercar w stawce). Po awansie na podium brytyjska maszyna wchodzi w tryb obrony pozycji i oszczędzania paliwa.

W grupie LMGT3 po ostatnich postojach po wygraną jechało Porsche #92, którego zapasy energii mogły budzić wątpliwości. Wyglądało na to, że niejeden zespół był na granicy wyzerowania wirtualnego zbiornika paliwa i liczył na żółte flagi w samej końcówce. W ostatnich dziesięciu minutach Peugeot #93 stracił miejsce dziewiąte na rzecz Ferrari #83. Z wyścigu wycofał się Ford #88. Peugeota #94 po kilku okrążeniach prób i przepychance wyprzedził Cadillac #12, który awansował na miejsce piąte. Lynn w Cadillacu musiał oddać pozycję, co doprowadziło do dalszej walki i przepychanek. Trzy minuty do końca sześciu godzin, żółte flagi! Po kolejnym kontakcie Cadillac #12 ląduje na barierkach i kończy wyścig w strzępach (cała wina została orzeczona po stronie kierowcy Cadillaca, co przypieczętowano 10-sekundową, nie mającą już żadnego znaczenia karą)! Do końca wyścigu podwójne żółte flagi na zakrętach od czwartego do szóstego. Na dwóch ostatnich okrążeniach trwa jeszcze zacięta walka o wygraną w grupie LMGT3.

Sześciogodzinny wyścig na torze Monza zakończył się zwycięstwem formacji Cadillac Hertz Team Jota w składzie Jack Aitken, Sebastien Bourdais oraz Earl Bamber w maszynie numer #38 (Aitken w związku z narodzinami pierwszego dziecka opuścił Włochy od razu po swoim ostatnim stincie). Była to druga wygrana Cadillaca V-Series.R w czwartym sezonie startów w WEC. Zwycięzcy przejechali w sumie 191 okrążeń, w tym aż 181 na prowadzeniu. Przez pozostałe dziesięć okrążeń na prowadzeniu rejestrował się Genesis, BMW oraz Alpine. Drugie miejsce ze stratą 5,6 sekundy zajął zespół Alpine #36 w składzie Gounon i Martins, a trzecie ze stratą kolejnych 30,2 sekundy zdobyła załoga Ferrari #51 w składzie Pier Guidi, Calado oraz Giovinazzi (zeszłoroczni mistrzowie świata). Dla Hypercara produkcji Alpine było to siódme podium w karierze i trzecie w tym roku. Trzeci na mecie był jeden z Aston Martinów, który po kilku karach spadł na... miejsce dwunaste (ciśnienie opon poniżej dopuszczalnej wartości, naruszenie limitu energii na stint).

Poza podium w kategorii Hypercar w pierwszej dziesiątce uplasowały się kolejno załogi: Peugeot #94 (najlepszy wynik zespołu w tym roku), BMW #15, Ferrari #83, BMW #20, Peugeot #93, Ferrari #50 po spadku z miejsca siódmego po karze za zbyt niskie ciśnienie ogumienia oraz Toyota #8. Wyścig we Włoszech był ostatnim wyścigiem Roberta Kubicy w żółtym prototypie Ferrari. Czy zobaczymy go w długodystansowych mistrzostwach świata w przyszłym roku? Tego jeszcze nie wiadomo. Cadillac pożegnał Lynna oraz Bourdaisa. Lynn w przyszłym roku będzie jeździł dla McLarena, Bourdais ma jeszcze szukać dla siebie miejsca. Mistrzami świata zostali Sebastien Buemi, Brendon Hartley oraz Ryo Hirakawa z zespołu Toyota Racing w maszynie #8. Buemi sięgnął po swój piąty tytuł, Hartley po czwarty, Hirakawa po trzeci! Drugie miejsce w klasyfikacji generalnej kierowców zajęli Conway, Kobayashi i de Vries, trzecie Magnussen i Marciello. W tabeli konstruktorów za Toyotą mistrzostwa ukończyło BMW oraz Ferrari.

W grupie LMGT3 na Monzie wygrała załoga The Bend Manthey w Porsche #92 w składzie Yasser Shahin, Riccardo Pera oraz Richard Lietz, która zajęła drugie miejsce w klasyfikacji generalnej mistrzostw świata zespołów i trzecie w klasyfikacji kierowców. Na miejscu drugim znalazł się Aston Martin #23 zespołu Heart of Racing Team w składzie Newell, Barrichello i Adam, a na trzecim Corvette #33 formacji TF Sport w składzie Keating, Edgar oraz Catsburg. TF Sport zdobyło zespołowy puchar, a Jonny Edgar sięgnął samotnie po puchar wśród kierowców LMGT3 (jako jedyny ze składu #33 wystartował we wszystkich ośmiu rundach mistrzostw świata). Pierwszą dziesiątkę w klasie zamknęły we Włoszech maszyny: BMW #69, Porsche #91, oba Mercedesy-AMG, Ferrari #21, Aston Martin #27 oraz Lexus #78.

W przyszłym roku kalendarz World Endurance Championship powiększy się z ośmiu do dziewięciu rund: wrócić mają dwa wyścigi na Bliskim Wschodzie oraz Silverstone, które zaplanowano na kwiecień. Sezon ma rozpocząć się w marcu w Katarze i zakończyć w listopadzie w Bahrajnie. Wśród Hypercarów zadebiutują zupełnie nowe maszyny McLarena oraz Forda, przygotowane według regulacji Le Mans Daytona h, poważnie zmodernizowane maszyny Ferrari oraz Peugeota, przygotowane według regulacji Le Mans Hypercar i prawdopodobnie Aston Martin po poprawkach. Alpine opuszcza WEC po dwunastu sezonach (w roku 2015 wejście do grupy LMP2, w roku 2021 w grupie Hypercar z maszyną typu LMP1 i w końcu w 2023 wprowadzenie do Hypercarów własnego LMDh).